Door Edith Groenendaal

In ons werk als presentatietrainers horen we regelmatig opmerking als: “Ik zou zo graag samen presenteren, dat lijkt me makkelijker”.
Deels herkenbaar, want ook Rob en ik vinden het erg prettig om samen training te geven. Het geeft energie en kracht om samen voor een groep te staan. Het geeft vaak ook een leuke dynamiek. Maar er zitten ook haken en ogen aan. Graag delen wij daarom 6 tips met jullie.

Rob Verkerke en Edith Groenendaal Kloppend Presenteren

1. Houd altijd het doel van de presentatie voor ogen

Het is belangrijk dat je het doel van de presentatie leidend laat zijn bij je keuze om alleen of samen te presenteren. Als je gaat redeneren vanuit jezelf (“ik durf het beter als ik er niet alleen voor sta”), ben je vooral met jezelf bezig. Met jouw behoefte. Maar waarom ga je er überhaupt staan? Wat maakt het belangrijk voor jou om het verhaal te vertellen? Wat is je doel? Zodra je het doel weer even scherp hebt gesteld bepaal je of je het alleen wilt doen of met iemand anders. Het doel is leidend, niet jouw persoonlijke behoefte.

2. Wie is je publiek?

Laatst kreeg ik het verzoek om een incompany-training te verzorgen voor 3 leden van een managementteam. Het kan dan wat overdone zijn om met twee trainers te verschijnen. Het publiek zou zich in een dergelijk geval wel eens overweldigd kunnen gaan voelen. Daarnaast kan het afbreuk doen aan de veilige sfeer waarin mensen stappen kunnen zetten in hun ontwikkeling (ons doel). Heb je een heel divers publiek of misschien juist een publiek waar je het fijne nog niet van weet, dan kan een duo-presentatie goed werken. Je weet namelijk niet wie je publiek is dus het is lastig in te schatten hoe je kunt aansluiten. Door in een duo te presenteren kun je bewerkstelligen dat een deel van het publiek ‘klikt’ met de ene spreker, en een ander deel met de ander. Dit kun je beïnvloeden met bijvoorbeeld kledingstijl: de één gaat casual, de ander wat meer formeel. Maar ook klank en kleur van de stem, accent en achtergrond kunnen daar aan bijdragen. Een andere mogelijkheid is dat de ene spreker alle ‘voors’ van je onderwerp behandelt en de ander alle ‘tegens’. Er zijn talloze manieren om afspraken te maken. Maar ook of misschien wel juist, als je het niet beïnvloedt maar het gewoon laat ‘zijn’ zul je zien dat dit zo werkt.

3. Werk samen en gun elkaar het podium

Niets is zo vervelend als twee sprekers die elkaar steeds in de reden vallen of beiden tegelijkertijd een vraag uit het publiek willen beantwoorden. Als dan ook nog non-verbale irritatie zichtbaar wordt dan wordt het helemaal een onprettig schouwspel. Het is dus van belang dat je elkaar echt goed kent, of als dat niet het geval is, dat je echt goede afspraken maakt. Maar daarmee ben je er nog niet. Ik geloof dat de kracht er vooral in zit dat je de ander het podium gunt. Jullie staan hier niet voor niets samen: ieder van jullie heeft iets goeds te vertellen over het onderwerp. Laat de ander dat dan ook doen! Neem je eigen ruimte weer op het juiste moment. Het is geen ‘Battle’, zoals bij The Voice of Holland. Het is een duet. Jullie staan hier samen omdat één en één niet twee, maar drie kan zijn. Geef het de kans om drie te worden.

4. Creëer gelijkwaardigheid

Ook dit is een kwestie van gunnen. Maar ook van vertrouwen. Vertrouw er op dat de ander zich ongeveer aan de afspraken en tekstverdeling houdt. Uiteraard is er ruimte voor flexibiliteit en spontaniteit. Maar het is voor het publiek ook lastig om te focussen als de ene spreker nagenoeg de hele tijd het woord neemt en de ander als mosterd na de maaltijd nog net even de kernboodschap komt vertellen. Het publiek raakt dan verward: “waar luisteren we nou eigenlijk naar” en “naar wie”. Bij het bewaken van gelijkwaardigheid is ook van belang om het doel weer voor ogen te houden. Het gaat om het doel, niet om jou persoonlijk.

5. Wees je bewust van je plek op het podium

Dit is al best lastig als je alleen presenteert maar in een duo kan dit nog lastiger zijn. Want terwijl de één spreekt, kan de ander bijvoorbeeld faliekant in beeld gaan staan waardoor de spreker niet goed zichtbaar meer is. Ook kan het wat ‘suffig’ overkomen als je zwijgend naast je collega staat. Weet dat dat zo meestal niet wordt ervaren door het publiek als je een neutrale houding aanneemt en stil staat. Er is ook niets mis mee om even weg te lopen en aan de zijkant te gaan staan of een flinke pas achteruit te doen, om later weer aan te sluiten. Door naar voren te bewegen, terug naar het middelpunt, help je de ander er ook aan herinneren dat jij het podium weer wilt pakken.

6. Help elkaar

Als ‘zwijgende spreker’ blijf je wel continue alert, op wat je collega doet; je moet op ieder moment kunnen bijspringen mocht hij vastlopen. Maar je kunt ook onbelemmerd het publiek observeren en waarnemen of jullie verhaal voldoende aan lijkt te sluiten. Als dat niet het geval is kun je, zodra het jouw spreekbeurt weer is, hierop inspringen.

Heb je vragen over hoe je duo-presentaties effectiever kunt inzetten binnen jouw bedrijf? Neem gerust contact op!